በኢትዮጵያ የእንቁላል ዶሮ እርባታ እንዴት መጀመር ይቻላል
የተሻሻለው · DoroSync / Kennaa Tech
መጀመሪያ ገበያውን፣ ከዚያ ቤቱን፣ ከዚያ ዶሮዎቹን ያቅዱ። ንጹሕና አየር የሚገባበት ቤት ይሥሩ ወይም ይከራዩ (መሬት ላይ በካሬ ሜትር 4–5 ዶሮ ገደማ)፣ ጤነኛ ጫጩቶችን ወይም ለመጣል የደረሱ ቄቦችን ከታወቀ አቅራቢ ይግዙ፣ ቢያንስ ለሦስት ወር የመኖ በጀት ይያዙ፣ የክትባት መርሃ ግብር ይከተሉ፣ ከመጀመሪያው ቀን ጀምሮም በየቀኑ ይመዝግቡ። መኖ የአንድ እንቁላል ወጪ ሁለት ሦስተኛ ያህል ስለሆነ የመኖ ዋጋዎና የመጣል መጠን ትርፍዎን ይወስናሉ።
1. እንቁላልዎን ማን እንደሚገዛ ይወቁ
የመጀመሪያው ዶሮ ከመምጣቱ በፊት ገዢውን ይወቁ፦ ሱቆች፣ ሆቴሎች፣ ዳቦ ቤቶች፣ ነጋዴዎች ወይም ማኅበር። በእንቁላል ወይም በትሪ የሚከፍሉትን ዋጋና እንዴት እንደሚከፍሉ ይጠይቁ — ብዙዎች በኋላ ይከፍላሉ፣ ትናንሽ እርሻዎች ገንዘብ የሚያልቅባቸውም በዱቤ ነው።
2. ቤትና መሣሪያዎች
የእንቁላል ዶሮ ቤት ጥሩ የአየር ዝውውር፣ ከዝናብና ከአዳኝ እንስሳት ጥበቃ፣ ብርሃን፣ ንጹሕ ውሃና ቦታ ያስፈልገዋል። በጥልቅ ጉዝጓዝ ወለል በካሬ ሜትር 4–5 የሚጥሉ ዶሮዎች ገደማ ይፍቀዱ፤ በቀፎ (ኬጅ) የቀፎ አምራቹን አሃዝ ይከተሉ።
- ለእያንዳንዱ ዶሮ መመገቢያና መጠጫ
- በጥልቅ ጉዝጓዝ ላይ የእንቁላል መጣያ ጎጆ (ለ4–5 ዶሮ አንድ ገደማ)
- ደረቅና ከአይጥ የተዘጋ የመኖ መጋዘን
3. የአንድ ቀን ጫጩት ወይስ ለመጣል የደረሰ ቄብ?
የአንድ ቀን ጫጩቶች ለመግዛት ርካሽ ናቸው፤ ግን የመጀመሪያው እንቁላል ከመገኘቱ በፊት 18–20 ሳምንት ገደማ መኖ፣ ሙቀትና ክትባት ያስፈልጋቸዋል። ለመጣል የደረሱ ቄቦች ውድ ናቸው፤ ግን በጥቂት ሳምንታት ውስጥ ይጥላሉ። የክትባት መዝገብ ካለው አቅራቢ ይግዙ።
4. መኖና ውሃ
ቢያንስ ለሦስት ወር ቀድመው መኖ ያቅዱ። የምትጥል ዶሮ በቀን 110–120 ግራም ገደማ ትበላለች፦ 1,000 ዶሮዎች በወር 35 ኩንታል ገደማ ያስፈልጋቸዋል። ንጹሕ ውሃ ፈጽሞ ማለቅ የለበትም፤ ዶሮዎች ከሚበሉት እጥፍ ያህል ይጠጣሉ።
5. ክትባትና የበሽታ መከላከል
ከመጀመሪያው ቀን ጀምሮ የክትባት መርሃ ግብር ይከተሉ (ማሬክ፣ ፈንግል፣ ጉምቦሮ፣ ፈንጣጣ፣ ታይፎይድ)፣ ጎብኚዎችን ከቤቱ ያርቁ፣ የሞቱ ዶሮዎችንም ወዲያውኑ ያስወግዱ።
6. ከመጀመሪያው ቀን ጀምሮ መዝገብ
እንቁላልን፣ ሞትን፣ መኖንና ገንዘብን በየቀኑ ይመዝግቡ። ያለ መዝገብ መጣል መቀነሱን፣ አንድ እንቁላል ስንት እንደሚያስወጣዎ ወይም ማን ዕዳ እንዳለበት ማወቅ አይችሉም። እንደ DoroSync ያለ የስልክ መተግበሪያ ስሌቱን ይሠራልዎታል።
7. ወጪን የሚሸፍኑበትን ነጥብ ይወቁ
የአንድ ወር ወጪዎችን ደምረው በወሩ እንቁላል ያካፍሉ፦ ያ የአንድ እንቁላል ወጪዎ ነው። ለረጅም ጊዜ ከዚያ በታች አይሽጡ። ዶሮዎቹን ከመግዛትዎ በፊት ዕቅድዎን በእንቁላል ወጪና ትርፍ ማስያው ይፈትሹ።
እነዚህ አሃዞች መነሻ ናቸው እንጂ ምክር አይደሉም። መኖ፣ ዋጋና በሽታ ከእርሻ እርሻ ይለያያሉ፤ የእንስሳት ሐኪምዎን ያማክሩ፣ የራስዎንም መዝገብ ይጠቀሙ።