Herregduu baasii fi bu’aa hanqaaquu
Baay’ina lukkuu, safartuu buusuu, gatii hanqaaquu, nyaata lukkuu tokkoo fi gatii nyaataa kuntaalaan galchi. Herregduun hanqaaquu guyyaa, galii ji’aa, baasii nyaataa, bu’aa, baasii hanqaaquu tokkoo fi gatii baasii uwwisu agarsiisa — gatii xiqqaa osoo hin kasaarin hanqaaquu itti gurguruu dandeessu.
Ji’a kee
Lakkoofsonni kunneen qajeelcha malee gorsa miti. Nyaanni, gatiin fi dhukkubni qonna irraa qonnatti adda; ogeessa fayyaa bineensotaa kee mariisisi, galmee kee fayyadami.
Herregni akkamitti hojjeta
Hanqaaquu guyyaa = lukkuu × safartuu buusuu. Nyaata ji’aa = lukkuu × giraama guyyaa × guyyaa 30. Baasii nyaataa = nyaata kuntaalaan × gatii kuntaalaa. Baasii hanqaaquu tokkoo = baasii hunda ÷ hanqaaquu ji’a sana argame. Gatii sana gadi yoo gurgurte hanqaaquun hundi kasaaraa dha.
Lakkoofsonni yeroo baay’ee akkam
Lukkuun daldalaa magaalaa yeroo isaanii gaarii lukkuu 100 irraa guyyaatti hanqaaquu 85–95 buusu, guyyaatti nyaata giraama 110–120 nyaatu. Nyaanni yeroo baay’ee baasii hunda keessaa harka sadii keessaa lama ykn sanaa ol waan ta’eef, gatiin nyaataa fi nyaanni lukkuu tokkoo baasii hanqaaquu baay’ee murteessu.
Gaaffilee fi deebiiwwan
- Baasii hanqaaquu tokkoo akkamitti herregama?
- Baasii ji’aa hunda (nyaata, mindaa, kiraa, ibsaa, talaallii, geejjiba) ida’iitii hanqaaquu ji’a sana walitti qabameen hiri. Fakkeenyaaf baasiin qarshii 60,000 hanqaaquu 70,000’f hanqaaquu tokkoof qarshii 0.86 gara ta’a.
- Gatiin hanqaaquu baasii uwwisu maali?
- Gatii xiqqaa baasii hunda uwwisee hanqaaquu tokko itti gurguruu dandeessu. Baasii hanqaaquu tokkoo kee wajjin walqixa; bu’aa argachuuf sanaa ol gurguri.
- Lukkuun 1,000 bu’aa meeqa argamsiisu?
- Safartuu buusuu, gatii hanqaaquu fi gatii nyaataa irratti hundaa’a. Lakkoofsota kee herregduu keessa galchi; lukkuu 1,000’f garaagarummaan saantima muraasaa hanqaaquu tokkoo irratti bu’aa ji’aa kumaan jijjiira.
Kan walqabatan
Herregduu nyaata lukkuu
Lukkuun kee guyyaa fi ji’atti nyaata meeqa barbaadu — kiiloo, kuntaalaa fi kiisiin — fi qarshii meeqa baasa. Cuucii, dargaggoo fi lukkuu buusaniif.
Meeshaa bani →Sagantaa talaallii lukkuu hanqaaquuf
Guyyaa foyya’iinsaa galchiitii guyyaa talaallii Maarek, Niikaastil, Gumboroo, fowl pox, fowl typhoid fi buusuu duraa lakkoofsa Itoophiyaa fi Gregoriyaaniin argadhu.
Meeshaa bani →Itoophiyaatti qonna lukkuu hanqaaquu akkamitti jalqabuu danda’ama
Itoophiyaatti qonna hanqaaquu jalqabuuf tarkaanfiiwwan fi baasii: mana, cuucii ykn dargaggoo, nyaata, talaallii, galmee, gurgurtaa fi qabxii baasii uwwisuu.
Qajeelfama dubbisi →Lukkuun buustu guyyaatti nyaata meeqa nyaatti?
Lukkuun buustu guyyaatti nyaata giraama 110–120 gara nyaatti. Nyaata guyyaa cuucii, dargaggoo fi lukkuu buusaniif, lukkuu 100 fi 1,000’f kiiloo fi kuntaalaan.
Qajeelfama dubbisi →Baasii hanqaaquu tokkoo fi bu’aa kee akkamitti herregda
Baasii oomisha hanqaaquu tokkoo, gatii hanqaaquu baasii uwwisu fi bu’aa ji’aa qonna lukkuu hanqaaquu akkamitti akka herregdu, fakkeenya qarshiin.
Qajeelfama dubbisi →Galmee qonna lukkuu: maaltu galmaa’a
Galmee qonni lukkuu hanqaaquu guyyaa, torban fi ji’aan qabachuu qabu — hanqaaquu, du’a, nyaata, talaallii, gurgurtaa, baasii — fi akkamitti bilbila irratti akka qabatan.
Qajeelfama dubbisi →Yaalii bilisaa jalqabi
Bilisaan yaali, amaloonni hundi banamanii.