Herregduu nyaata lukkuu
Lukkuun buustu guyyaatti nyaata giraama 110–120 gara nyaatti; kanaafuu lukkuun 1,000 guyyaatti kiiloo 115 gara — ji’atti kuntaala 35 gara — nyaatu. Kiiloo, kuntaalaa, kiisii fi baasii arguuf baay’ina lukkuu, sadarkaa fi gatii nyaataa galchi.
Nyaata barbaachisu
Lakkoofsonni kunneen qajeelcha malee gorsa miti. Nyaanni, gatiin fi dhukkubni qonna irraa qonnatti adda; ogeessa fayyaa bineensotaa kee mariisisi, galmee kee fayyadami.
Nyaata lukkuu tokkoo baramaa
Kunneen lakkoofsota giddu-galeessaa lukkuu daldalaati; sanyiin, haalli qilleensaa fi qulqullinni nyaataa ni jijjiiru.
- Cuucii, torban 0–8: guyyaatti giraama 20–50 gara, torbaniin dabalaa (giddu-galeessa giraama 35 gara)
- Dargaggoo, torban 9–18: guyyaatti giraama 60–90 gara (giddu-galeessa giraama 75 gara)
- Lukkuu buusan: guyyaatti giraama 110–120 gara
Galmee kee wajjin wal bira qabi
Nyaata torban tokkoof kennitu madaaliitii baay’ina lukkuu fi guyyootaan hiri. Lukkuun kee giraama 120 ol baay’ee nyaatanii idileen yoo buusan, nyaanni nyaachiftuu irraa badaa jiraachuu danda’a; baay’ee xiqqaa nyaatanii buusuun yoo hir’ate bishaan, ho’a fi fayyaa sakatta’i.
Gaaffilee fi deebiiwwan
- Lukkuun buustu guyyaatti nyaata meeqa nyaatti?
- Lukkuun daldalaa magaalaa buusaa jirtu guyyaatti nyaata buusuu giraama 110–120 gara nyaatti.
- Lukkuun buusan 1,000 ji’atti kuntaala nyaataa meeqa barbaadu?
- Kuntaala 34–36 gara: lukkuu 1,000 × giraama 115 × guyyaa 30 = kiiloo 3,450.
- Lukkuun foyya’uu irraa hanga buusuutti nyaata meeqa barbaadu?
- Guyyaa jalqabaa hanga torban 18tti lukkuu tokkoof kiiloo 6.5–7.5 gara, sana booda yeroo buusuu ji’atti kiiloo 3.5 gara.
Kan walqabatan
Herregduu baasii fi bu’aa hanqaaquu
Hanqaaquun tokko meeqa si baasa, bu’aa ji’aa kee fi gatii hanqaaquu baasii uwwisu qarshiin herregi. Herregduu bilisaa qonnaalee lukkuu Itoophiyaaf.
Meeshaa bani →Sagantaa talaallii lukkuu hanqaaquuf
Guyyaa foyya’iinsaa galchiitii guyyaa talaallii Maarek, Niikaastil, Gumboroo, fowl pox, fowl typhoid fi buusuu duraa lakkoofsa Itoophiyaa fi Gregoriyaaniin argadhu.
Meeshaa bani →Itoophiyaatti qonna lukkuu hanqaaquu akkamitti jalqabuu danda’ama
Itoophiyaatti qonna hanqaaquu jalqabuuf tarkaanfiiwwan fi baasii: mana, cuucii ykn dargaggoo, nyaata, talaallii, galmee, gurgurtaa fi qabxii baasii uwwisuu.
Qajeelfama dubbisi →Lukkuun buustu guyyaatti nyaata meeqa nyaatti?
Lukkuun buustu guyyaatti nyaata giraama 110–120 gara nyaatti. Nyaata guyyaa cuucii, dargaggoo fi lukkuu buusaniif, lukkuu 100 fi 1,000’f kiiloo fi kuntaalaan.
Qajeelfama dubbisi →Baasii hanqaaquu tokkoo fi bu’aa kee akkamitti herregda
Baasii oomisha hanqaaquu tokkoo, gatii hanqaaquu baasii uwwisu fi bu’aa ji’aa qonna lukkuu hanqaaquu akkamitti akka herregdu, fakkeenya qarshiin.
Qajeelfama dubbisi →Galmee qonna lukkuu: maaltu galmaa’a
Galmee qonni lukkuu hanqaaquu guyyaa, torban fi ji’aan qabachuu qabu — hanqaaquu, du’a, nyaata, talaallii, gurgurtaa, baasii — fi akkamitti bilbila irratti akka qabatan.
Qajeelfama dubbisi →Yaalii bilisaa jalqabi
Bilisaan yaali, amaloonni hundi banamanii.